Առցանց թեստային աշխատանք

1. Սխալներնուղղեք.
վախում եմ-վախենում եմ
 բազմիցս անգամ-բազմիցս
 հազվադեպ է պատահում-հազվադեպ
 ուրիշ այլ մարդիկ-ուրիշ մարդիկ
 խոսքը քեզ է վերաբերվում- խոսքը քեզ է վերաբերում
 ճապոնուհի մարզուհի-ճապոնացի մարզուհի
 ձեր պես-ձեզ պես
 ի օգուտ-հօգուտ
 խոստովանվել-խոստովանել
  փախնել-փախչել
 կապնվել-կապվել
 զանգվել-զանգել
 երիցս անգամ-երիցս
 ներ է դնում-ներդնում է
 թողել-թողնել
 սիրահարվել մեկի վրա-սիրահարվել մեկին

  1. Այս մասերը միացներով` բառեր կազմեք.
    հոգի+վիճակ-հոգեվիճակ
     հոգի+ որդի-հոգեորդի
    ոգի+ավորված-ոգևորված
    տարի+վերջ-տարեվերջ
     գինի+ավետ-գինեվետ
     ոսկի+վառ-ոսկեվառ
     ալի+հեր-ալեհեր

3. Հետևյալ բառակապակցությունների իմաստը մեկ բառով արտահայտեք.
ա. գետի սկիզբ առնելու տեղը-ակունք
բ. լեռան ստորին մասը-ստորոտ
գ. ձկների խումբը-վտառ

4. Մաքուր բառին առնվազն 5 հոմանիշ գրեք:
Մաքուր-պարզ, անաղարտ, վճիտ, զուլալ, ջինջ, ականակիտ, անապական, մաքրամաքուր

5. Կապույտի երանգներ մատնանշող բառեր գրեք:
Կապույտ-երկնագույն, լուրթ, ծավի, մավի, լաջվարդ, կապուտակ, բիլ

6. Հետևյալ բառերի սեռականը կազմեք.
կատու-կատվի
 Լուսինե-Լուսիներ
 արքա-արքայի
 վերարկու-վերարկուի
ափսե-ափսեի
առու-առվի
 ձու-ձվի
 լու-լուի
ժողովածու-ժողովածուի
 Սարո-Սարոյի
 մեղու-մեղվի
տղա-տղայի
այգի-այգու

Աղբյուրը` Պետրոս Բեդիրյան, «Հայոց լեզվից հարցարան»

7.  Լրացրե՛ք բաց թողնված տառերը.
Զվարթնոց, զորավիգ, եղրևանի, իննսունինը, սրնքակալ, փողք, թատերասեր, Կիլիկիա, իդեալական, թանկագին, խափշիկ, վարքագիծ, կռճտացնել, հավակնորդ, հղփանալ, ողկույզ, ոգելից, արդուկ, հոգնաբեկ, քարանիվ, ակադեմիա, աղոթք, քննախույզ, ախորժալուր, հորթուկ, ձերբազատվել, խորշոմ, արծիվ, անըմբռնելի, պճնվել, փտախտ, ասացվածք, խաբկանք, մեղմորեն, ամբարիշտ, մրրկասույզ, բնօրրան, վշտալլուկԱնէանալ, լուսնէջք, ,օրեցօր, էմալե, ոսկեծոպ, գինարբուկ(ծաղիկ), դեղձան, բարբառ, ցորնամրիկ, մանրազնին, գինարբուք(խնջույք), թմբլիկ, այծենակաճ, ամֆիթատրոն, գնորդ, ակաղձուն, ձգձգել, վաղօրոք, ակնդետ, հոտնկայս, որևէ, երբևիցե, Լիլիա, դշխոյական, խարխափել, անհարկի, տրտմաշուք, վարկաբեկել, կցկտուր, խառնիճաղանջ, դասալիք, անցուդարձ,հօդսցնդել, ալեծուփ, կցորդ, միջնադար, ուղտ(կենդանի), ուխտ(երդում), ապաշնորհ, ընդդեմ, ամբարիշտ, հելլեն, միլիոն, հոգեվարք, օթևան, շեղջ(կույտ), փղձկալ, մածուցիկ, հեծկլտալ, երիզորդ, բարձիթողի, լյարդ, այծյամ, ջրէջք, շոգ, գոգնոց, բարակ(քերծե):- 3 միավոր

8. Ուղղե՛ք տրված տեքստի կետադրական, ուղղագրական, շարահյուսական սխալները.
ԳԵՂԱՐԴ

Գեղարդը գտնվում է Երևանից հարավ-արևելք,նրանից երեսունհինգ կիլոմետր հեռավորությաև վրա: Տեղադրված է Ազատ գետի վերին հոսանքում՝ նրա աջ ափին՝ պատմական Գեղարդաձորում։ Գեղարդը համարվում է հայրենի տեսարժան վայրերից մեկը, որը, հայ վարպետների ու ճարտարապետների անսովոր ու դժվարին աշխատանքով, միակտուր քարից կերտված վանք է, որը ունի երկհարկանի քարակերտ տաճարներ և դրան կից էլ՝եկեղեցի։
Քանի որ վանքը կերտվել է լեռա լանջին՝այրերի մեջ դրա համար էլ ժամանակին ստացել է Այրիվանք կամ Քարայրերի վանք անունը։
Սակայն ժամանակի ընթացքում՝ 14-րդ դարից, Այրիվանք կամՔարայրերի վանք անվանմանը փոխարինեց Գեղարդ անունը,երբ այստեղ`որպես ավելի ապահով վայր,ս Էջմիածնից տեղափոխվեց ավանդական Գեղարդը։
Նախ՝մի քանի խոսք Գեղարդի մասին, որից առաջացել է Այրիվանքի նոր անունը։
Գեղարդը զենքի մի տեսակ է՝ բաղկացաւծ փայտե կոթից,որի գլխին ամրացած է տափակ,եռանիստ,սրածայր,երկաթյա տեգ։
Այն Գեղարդը, որով` ըստ Նոր Կտակարանի Գողգոթայում խաչված Քրիստոսի կողքը խոցեց հարյուրապետը, քրիստոնեական աշխարհի համար դարձավ սրբություն։ Ինչպես ասվեց,այդ նվիրական տեգը`Գեղարդը պահվում էր ս Էջմիածինում՝ մինչև տասնչորսերորդ դարը։
Բայց պատմական իրադրությունների անբարենպաստ պայմանների և հատկապես`մոնղոլ-թաթարական արշավանքների հետևանքով հայ ժողովրդի համար ստեղծվեց մռայլ և անապահով ժամանակաշրջան։
Ուստի, հարկ եղավ Գեղարդը Էջմիածնից տեղափոխել ավելի ապահով մի անկյուն՝ թշնամու աչքից հեռու։ Մոտ հինգ դար այստեղ պահվեց Գեղարդը,և ժողովուրդը Այրիվանք ուխտ գնալիս, ուղղակի ասում էր Գնում են ս. Գեղարդ՝ ուխտի կամ Գնում ենք Գեղարդավանք։ Ժամանակի ընթացքում էլ նվիրագործվեց վերջին անունը։
Գեղարդ անունը ստացավ ոչ միայն վանքը,այլև Գեղամա լեռների մի ճյուղը, որը ձգվում է դեպի հարավ: Նա է առաջացնում այն կիրճը, որով հոսում է Ազատ գետի վերին հոսանքը։ Ձորը նույնպես կոչվեց Գեղարդաձոր։
Գեղարդի դիրքը շատ բանաստեղծական է, կլիման առողջարար։ Անցյալում նա Էջմիածնի միաբանության համար ամառանոցային վայր է եղել։
Ինչ վերաբերում է ավանդական Գեղարդին, ապա այն կրկին Էջմիածին բերվեց (ուր մնում է մինչև օրս) և հայոց եկեղեցու նվիրական ու վավերական հնությունների հետ պահվում է վանքի թանգարանում:-4 միավոր

9.Վերը նշված տեքստը կրճատիր՝ թողնելով միայն կարևոր մանրամասները, խոսքը դարձնելով հնարավորինս հակիրճ:-5 միավոր

Գեղարդը գտնվում է Երևանից հարավ-արևելք, նրանից երեսունհինգ կիլոմետր հեռավորությաև վրա՝ պատմական Գեղարդաձորում: Այն սկզբում կոչվել է Այրիվանք, սակայն ժամանակի ընթացքում այն վերանվանվեց Գեղարդ, երբ այստեղ ս. Էջմիածնից տեղափոխվեց ավանդական Գեղարդը:
Գեղարդը զենքի մի տեսակ է ՝բաղկացաւծ փայտե կոթից, որի գլխին ամրացած է տափակ, երկաթյա տեգ։ Մոտ հինգ դար այստեղ պահվեց Գեղարդը,և ժողովուրդը Այրիվանք ուխտ գնալիս, ուղղակի ասումէր Գնում ենք ս. Գեղարդ՝ուխտի կամ Գնում ենք Գեղարդավանք։ Այստեղից էլ կոչվեց Գեղարդ: Ժամանակի ընթացքում էլ նվիրագործվեց վերջին անունը։ Գեղարդ անունը ստացավ ոչ միայն վանքը,այլևԳեղամա լեռների մի ճյուղը և ձորը: Ինչ վերաբերում է ավանդական Գեղարդին,ապա այն կրկին Էջմիածին բերվեց (ուր մնում է մինչև օրս) և հայոց եկեղեցու նվիրական ու վավերական հնությունների հետ պահվում է վանքի թանգարանում:

 

Yeghishe Charents

 Yeghishe Charents was born  in Kars  in 1897 to a family involved in the rug trade. Yeghishe Charents  was an Armenian poet and public activist. Charents was one of the most outstanding poets of the twentieth century. He spent much of his time in reading. In 1912, he had his first poem published in the Armenian periodical Patani. He wrote many poems. His famous poems are “Blue-eyed Homeland”,
“”Charents-Name”, “Country of Nairi” , “Epical Sunrise”,”Book of the Way”, ”I love the sun sweet taste of Armenia” and etc…
The currency denomination for 1000 drams carried on one of its two sides the photo of Charents and a famous quotation in Armenian of one of his poems “Ես իմ անուշ Հայաստանի արեւահամ բառն եմ սիրում” (I love the sun sweet taste of Armenia).
His home at 17 Mashtots Avenue in Yerevan was turned into a museum in 1975. The Armenian city Charentsavan was named after him.
A victim of Stalinism, he was charged for “counterrevolutionary and nationalist activity” and imprisonedduring the 1937 Great Purge He died in prison hospital.
His works were translated by Valeri brusov, Anna Akhmatova, Boris Pasternak, Arseny Tarkovsky, Louis Aragon, Marzbed Margossian, Diana Der Hovanessian, and others.

A Serenade To My mother

I remember your old face
My precious mother and very sweet
With light wrinkles and lines
My precious one and very sweet.

You are sitting on the porch
Alongside the growing fig tree
Throwing a shadow on your face
My precious mother and very sweet.

You are sitting sadly and silently
Remembering those old days
That have come and also gone by
My precious mother and very sweet.

And you remember your own son
Who had left you and gone far.
‘Where has he gone ?’ You wonder,
My precious one and very sweet.

‘Where is he now?’ You wonder,
‘Is he alive or is he dead?
And what doors has he been knocking?’
My precious one and very sweet.

And you wonder if he’s been tired
Or if he’s been cheated by love;
And in whose laps has he made love?
My precious one and very sweet.

You are thinking sadly
While the fig tree keeps rocking.
Your sorrow has no limits indeed
My precious one and very sweet.

And then sour tears
Drop down your eyes one by one
Upon your weary hands
My precious one and very sweet. 

Գաբրիել Գարսիա Մարկես

What matters in life is not what happens to you but what you remember and how you remember it”
Կյանքում կարևորը այն չէ, թե ինչ է պատահում քեզ հետ, այլ այն թե դու ինչ ես հիշում և ինչպես:

“A lie is more comfortable than doubt, more useful than love, more lasting than truth.” 
Սուտը ավելի հարմարավետ է քան կասկածը, ավելի օգտակար քանը սերը, ավելի տևական քան սուտը:

I never forgot her somber look as we were eating: Why were you so old when we met? I answered with the truth: Age isn’t how you old you are but how old you feel.
Ես երբեք չեմ մոռանա նրա տրտում հայացքը ուտելիս: <<Ինչու էիր դու այդքան ծեր, երբ մենք հանդիպեցինք>>: Հետո ես ճիշտը պատասխանեցի. <<Տարիքը չի ցույց տալիս թե ինչքան ծեր ես դու, այլ այն, թե ինչքան ծեր ես դու քեզ զգում>>:

The problem in public life is learning to overcome terror; the problem in married life is learning to overcome boredom.”
Հասարակական խնդիրը ահաբեկչությունը հաղթահարել սովորելն է, իսկ ամուսնական խնդիրը ձանձրույթը հաղթահարել սովորելն է:

“Always remember that the most important thing in a good marriage is not happiness, but stability.”
Միշտ հիշեք, որ հաջող ամուսնությունում ամենակարևոր բանը երջանկությունը չէ, այլ կայունությունն է:

No, not rich. I am a poor man with money, which is not the same thing.
Ոչ, ոչ հարուստ: Ես գումար ունեմ, բայց աղքատ եմ: Դրանք նույնը չեն:

The heart’s memory eliminates the bad and magnifies the good.
Սրտի հիշողությունը հեռացնում է վատը, և մեծարում լավը:

People spend a lifetime thinking about how they would really like to live. I asked my friends and no one seems to know very clearly. To me it’s very clear now. I wish my life could have been like the years when I was writing ‘Love in the Time of Cholera.’
Մարդիկ ծախսում են իրենց կյանքը, մտածելով այն մասին, թե ինչպես իսկապես կսիրեին ապրել: Ես հարցրի իմ ընկերներին, և ոչ ոք հստակ չգիտեր: Ինձ համար հիմա դա շատ պարզ է:  Իմ կյանքը կարող էր նման լինել այն տարիներին, երբ ես գրում էի <<Սերը խոլերայի ժամանակ>>: 

Ultimately, literature is nothing but carpentry.With both you are working with reality, a material just as hard as wood.
Ի վերջո, գրականությունը ավելին չէ, քան ատաղձագործությունը: Երկուսի հետ էլ դու աշխատում ես իրականության հետ, մի նյութի, ճիշտ այնպես ինչպես կոշտ փայտն է:

“A famous writer who wants to continue writing has to be constantly defending himself against fame.”
Հայտնի գրողը, ով ցանկանում է շարունակել գրել պետք է մշտապես պաշտպանի իրեն համբավի դեմ:

“Nobody deserves your tears, but whoever deserves them will not make you cry.”
Որ ոք արժանի չէ քո արցունքներին, բայց ով էլ որ արժանի է, չի ստիպի քեզ լաց լինել:

“He who awaits much can expect little.”
Նա, ով ակնկալում է շատ բան, պետք է սպասի քչին

“A man knows he is growing old because he begins to look like his father.”
Մարդը գիտի, որ ան ծերանում է, քանի որ սկսում է նմանվել իր հորը:

“Everything that goes into my mouth seems to make me fat, everything that comes out of my mouth embarrasses me.”
Այն ամենը, ինչը գնում է դեպի իր բերանը գիրացնում է իրձ, և այն ամենը, ինչը դուրս է գալիս իմ բերանից խանգարում է ինձ:

Human beings are not born once and for all on the day their mothers give birth to them, but…life obliges them over and over again to give birth to themselves.”
Մարդկային էակներ մեկ անգամ չեն ծնվում: Եվ կարևոր է բոլորի համար այն օրը, որ մայրերը ծնունդ են տալիս իրենց……բայց, կյանքը պարտավորեցնում է կրկին ու կրկին ծնունդ տալ իրենք իրենց:

 

 

 

 

 

 

 

Առաջադրանքներ

  1. Գետի ակունքի բացարձակ բարձրությունը 2800 մ է, գետաբերանինը` 850 մ, գետի երկարությունը ` 180 կմ է: Հաշվել գետի անկումն ու թեքությունը:
    Անկում=ակունք-գետաբերան
    2800մ-850մ=1950մ(անկում)
    թեքություն=անկում:երկարություն
    1950մ:180կմ=1950մ:180000մ=0.018…..(թեքություն)
  2. Քարտեզի մասշտաբը 1: 400.000 է, A ից B հեռավորությունը բնության մեջ` 120 կմ է, որքան կլինի այն քարտեզի վրա:
    120կմ=12000000սմ
    12000000սմ*1400000=16800000000000սմ=168000000կմ
    3.   Բացատրել մուսոնների առաջացման պատճառները:
    Մուսսոնը, պարբերական, սեզոնային քամիներ են, որոնք գերազանցապես փչում են Հարավային և Հարավարևելյան Ասիայի արևադարձային և մերձարևադարձային երկրներում` հասնելով մինչև Ճապոնական ծովի ափերը: Մուսսոնները փոխում են իրենց ուղղությունը` ամառը ծովից դեպի ցամաք, իսկ ձմռանը` ցամաքից ծով։ Սրանցից առաջինը` ծովից փչողը, բերում է խոնավություն, և հիմնական առանձնահատկությունը ամառային առատ տեղումներն են։ Պայմանավորված են հիմնականում մայրցամաքի և օվկիանոսի տաքացման անհամաչափությամբ։ Իսկ մյուսը` ցամաքից փչողը բերում է չոր օդ։
  3. Օվկիանոսի ափին օդի ջերմաստիճանը 1000մ բարձրության վրա +160C է, որքան կլինի ջերմաստիճանը նույն պահին 4500մ բարձրության վրա:
    Քանի որ ամեն 1000մ-ի վրա ջերմաստիճանը նվազում է 5 աստիճանով, ապա կլինի՝
    1000մ-16
    2000մ-11
    3000մ-6
    4000մ-1
    4500մ-1.5

 

 

Հայոց լեզու

Կետադրել տրված նախադասությունները

•Սիրելի՛ իմ Պապ, մեզ մնում է նոր աղետների առաջն առնել,- հուսադրված պատասխանեց Երեմիան:
• Մի կողմում ընկած էր ավտոմատը, մյուսում՝ խառնիխուռն թափված զանազան իրեր, որոնց մի մասն արդեն ցրիվ էր տվել հատակով մեկ:
• Ուրեմն դու ինձ այդ կասես, այնպես չէ՞, քո՛ւյր Սեդա,- հարցրեց կրկին իշխանը:
• Երանի քո աչքերին, թագուհի՛, որ տեսել ես այդ հանդեսը,- մրմնջաց Սեդան:
• Այնքան մեղմանուշ, այնքան դյութիչ էր մեղեդին, որ Ջուլիետան կարծում էր՝ իր սրտի լարերի վրա էր նվագում:

2. Ուրիշի ուղղակի խոսքերը դարձրու անուղղակի
ԱՌՅՈՒԾ ԵՎ ԱՂՎԵՍ ԵՎ ԱՐՋԱռյուծն հիվանդացավ, և ամեն կենդանիները եկան նրան տեսության. միայն աղվեսն ուշացավ: Արջը չարախոսեց նրան, և աղվեսն դռնամտից լսեց և ներս ընկնելով թավալվեց առյուծի առաջ: Առյուծն ասաց աղվեսին. «Բարի ժամին չեկար, գարշելի, ասա ինձ, ի՞նչու ուշացար»: Աղվեսն ասաց. «Մի բարկանար, բարի թագավոր, երդվում եմ քո գլխով, որ քո առողջության համար այցելեցի շատ բժշկապետների և մեծ չարչարանք քաշեցի, բայց իմացա դեղը քո բժշկության»: Եվ առյուծն ասաց. «Բարի եկար, իմաստուն կենդանի, ինչն է այդ դեղը»: Աղվեսն ասաց. «Խիստ պիտանի է և դյուրին. բժշկապետներն ասացին, թե կենդանի հանեք արջի մորթին և տաք-տաք գցեք առյուծի վրա և իսկույն մորթին ցավը կհանի հիվանդից»: Եվ առյուծը հրամայեց. արջին բռնեցին և սկսեցին հանել մորթին: Իսկ նա վայում էր և արձակում մեծամեծ ոռնոց: Եվ աղվեսն ասաց. «Այդ ամենը քեզ և նրան, ով արքունիք մտնելով կչարախոսի մեկին»:

1.Առյուծն ասաց աղվեսին. «Բարի ժամին չեկար, գարշելի, ասա ինձ, ի՞նչու ուշացար»:
Առյուծն ասաց աղվեսին, որ նա բարի ժամին չեկավ, ասի իրեն, թե ինչու ուշացավ:
2.Աղվեսն ասաց. «Մի բարկանար, բարի թագավոր, երդվում եմ քո գլխով, որ քո առողջության համար այցելեցի շատ բժշկապետների և մեծ չարչարանք քաշեցի, բայց իմացա դեղը քո բժշկության»:
Աղվեսն ասաց բարի թագավորին, որ չբարկանա, ինքը երդվում է նրա գլխով, որ նրա առողջության համար այցելեց շատ բժշկապետների և մեծ չարչարանք քաշեց, բայց իմացավ դեղը նրա բժշկության:
3.Եվ առյուծն ասաց. «Բարի եկար, իմաստուն կենդանի, ինչն է այդ դեղը»:
Եվ առյուծն ասաց, որ բարի եկավ, ինչն է այդ դեղը:
4. Աղվեսն ասաց. «Խիստ պիտանի է և դյուրին. բժշկապետներն ասացին, թե կենդանի հանեք արջի մորթին և տաք-տաք գցեք առյուծի վրա և իսկույն մորթին ցավը կհանի հիվանդից»:
Աղվեսն ասաց, որ խիստ պիտանի է և դյուրին. Բժշկապետերն ասացին, թե կենդանի հանենք արջի մորթին և տաք-տաք գցենք առյուծի վրա և իսկույն մորթին ցավը կհանի հիվանդից:
5. Եվ աղվեսն ասաց. «Այդ ամենը քեզ և նրան, ով արքունիք մտնելով կչարախոսի մեկին»:
Եվ աղվեսն ասաց, որ այդ ամենը իրեն և նրան, ով արքունիք մտնելով կչարախոսի մեկին:

3.    Կետադրիր առակը
ԹԱԳԱՎՈՐ ԵՎ ՕՁ
Կար մի թագավոր և ուներ նա մի սիրելի օձ, որ նրան ամեն օր բերում էր մի կարմիր դահեկան: Եվ թագավորն ունեցավ մի մանուկ, որին սնուցում էր գահի վրա և օձը նետում էր մանկան պարանոցով. և այդպես խաղում էին օձն ու մանուկը: Եվ երբ մանուկը մեծացավ, մի անգամ խաղի ժամանակ սուրը հանեց և կտրեց օձի պոչը և գետին գցեց: Եվ զայրացավ օձը, թույնով զարկեց մանուկին, և մանուկը իսկույն մեռավ, և օձը գնաց օտար երկիր: Եվ երբ թագավորը եկավ և մանուկին օձի թույնից սևացած և մեռած տեսավ և օձի պոչը գետնին ընկած, իմացավ, որ յուր մանուկն է թրով կտրել օձի պոչը: Եվ սգաց որդուն, տարավ թաղեց գերեզմանում:Եվ անցավ մի առ ժամանակ, և թագավորը խնդրանքներ ուղարկեց այն օձի մոտ և ասաց. ՙՙ<>: Իսկ օձը պատասխան տվեց և ասաց. <>՚:

4. Շարունակիր տրված պնդումները
Համադասական է կոչվում այն նախադասությունը, որը կազմված է իրար համադաս նախադասություններից և համադասական շաղկապներով:
Ստորադասական է կոչվում այն նախադասությունը, որը ստորադասական նախադասություններով երկրորդական նախադասությունը կապում է գլխավորին: Միշտ ստորադաս նախադասությունը կապված է լինում գերադասից:

Christmas Celebration in Spain

Christmas is a deeply religious holiday in Spain. The country’s patron saint is the Virgin Mary and the Christmas season officially begins December 8, the feast of the Immaculate Conception. It is celebrated each year in front of the great Gothic cathedral in Seville with a ceremony called los Seises or the “dance of six.” Oddly, the elaborate ritual dance is now performed by not six but ten elaborately costumed boys. It is a series of precise movements and gestures and is said to be quite moving and beautiful. In Spain it is a very festive time at Christmas. On Christmas Eve, as the stars come out, tiny oil lamps are lit in every house, and after Midnight Mass and Christmas Dinner, streets fill with dancers and onlookers. There is a special Christmas dance called the Jota and the words and music have been handed down for hundreds of years. They dance to the sound of guitars and castanets. Most homes have a manger, like cathedrals and churches. These are complete with carved figures.  Children think of the Three Wise Man as the gift bearers. Tradition has it that they arrive on January 6th, the date the Wise Men gave gifts to Jesus. The Spanish especially honor the cow at Christmas because it is thought that when Mary gave birth to Jesus the cow in the stable breathed on the Baby Jesus to keep him warm. Shoes are filled with straw or barley for the tired camels that must carry their riders through the busy night. By morning the camel food is gone and in place of the straw or barley are presents. Shoes also may be placed on balconies on the night of the 6th January in the hope that the Wise Men will fill them with gifts. Christmas Eve is known as Nochebuena or “the Good Night.” It is a time for family members to gather together to rejoice and feast around the Nativity scenes that are present in nearly every home. A traditional Christmas treat is turron, a kind of almond candy. December 28 is the feast of the Holy Innocents. Young boys of a town or village light bonfires and one of them acts as the mayor who orders townspeople to perform civic chores such as sweeping the streets. Refusal to comply results in fines which are used to pay for the celebration. The children of Spain receive gifts on the feast of the Epiphany. The Magi are particularly revered in Spain. It is believed that they travel through the countryside reenacting their journey to Bethlehem every year at this time. Children leave their shoes on the windowsills and fill them with straw, carrots, and barley or the horses of the Wise Men. Their favorite is Balthazar who rides a donkey and is the one believed to leave the gifts. The Spanish Christmas is Navidad, people go to church, exchange presents, and many play on swing sets set up specially for the occasion. Swinging at solstice time evokes an ancient desire to encourage the sun, urging it to “swing” ever higher in the sky.

Sidney Sheldon “If Tomorrw Comes”

Sidney_Sheldon_0

Tracy Whitney, the protagonist of the story, is a young, beautiful, and intelligent woman working as a computer operator for a bank in Philadelphia. The prologue opens with her mother, Doris Whitney, calling Tracy from New Orleans and then shooting herself in the temple afterwards. Tracy is engaged to be married to Charles Stanhope III, a wealthy heir in Philadelphia whose parents think their son is marrying beneath them because Charles had gotten Tracy pregnant while they were dating. Tracy senses that they dislike her because of her family’s status and that they think she had trapped their son into marriage. Upon arriving at New Orleans, Tracy becomes aware of the circumstances that led to her mother’s suicide from a family friend. Tracy is later notified about it by a Lieutenant of the New Orleans police department. Joe Romano, the right-hand man of New Orleans’ Mafia leader Anthony Orsatti, offered to buy Whitney Company, a small company started by Tracy’s father that specializes in auto-parts, for ten times the value of the company. However, after Doris received a small down payment of the promised money, Romano used her company to buy parts and then resell them without paying the supplier and stripping the company of all its assets before giving it back to Doris claiming he no longer wants it. With Doris’ name still on the company as the sole owner, she is forced to give up her company, car, and home, owes half a million dollars and could face legal charges on fraud, since she has no way to expose Romano’s transactions and the workers are unwilling to testify.
Tracy is filled with hatred for Romano, and naively decides to bring her mother’s name in the clear by threatening Romano to confess his misdeed. She purchases a gun, which she only intends to use to threaten Romano, and reaches Romano’s house. Her plan backfires and she is nearly raped. She grabs the gun during the struggle and accidentally fires a shot at Romano. She is horrified, as she never intended to kill Romano. She calls for medical aid and then flees to the airport. She is immediately arrested, as a wounded Romano has accused her of attempted murder and stealing a painting worth half a million dollars, claiming she was stealing from him, a wealthy man, to pay her mother’s debt. She is assigned an attorney named Perry Pope. Pope convinces her to plead guilty in court before Judge Lawrence, saying that he had worked a deal with the judge and it is either she plead guilty or face a long trial and risk a chance of ten years in jail, and promises that she’ll be given only a three-month prison sentence. She follows his advice, and after Judge Lawrence coldly sentences her, she realizes that it was a setup by Orsatti and Romano to destroy her. Judge Lawrence sentences her to 15 years of incarceration in Southern Louisiana Penitentiary for Women. On the phone, Charles doesn’t give her a chance to let her explain herself, and leaves her at her fate with his unborn child in her womb.
In the prison, she is assigned a cell with three other women: a Hispanic teenager named Lola, a middle-aged Mexican named Paulita, Ernestine Littlechap, a big black woman who is known to be an influential prisoner. She also meets Big Bertha, a Swedish woman who immediately lusts for Tracy, and Daniel Cooper, an reclusive but highly intelligent detective with an ambiguous past. He is investigating for the insurance company that is supposed to pay Romano for the missing painting, and although he knows that Tracy is innocent, he is only there to do his job and says little else. On her first night, Tracy is raped by her cellmates and her attempts to fight back leads them to assault her, resulting in a miscarriage. While recovering, she vows revenge against all those who harmed her and her mother: Romano, Orsatti, Pope, Judge Lawrence, as well as Charles, for allowing their baby to die. The title of the novel itself is from a melodramatic quote in the novel, where Tracy vows to take her revenge tomorrow, if tomorrow comes:

Թրեյսի Վիթնին՝ պատմվածքի գլխավոր հերոսը, երիտասարդ, գեղեցիկ, խելացի կին է, ով աշխատում է Ֆիլադելֆիայում գտնվող մի բանկում՝ որպես համակարգչային օպերատոր: Նախաբանը սկսվում  է իր մոր՝ Դորիս Վիթնիի այցելությամբ իր դստերը՝ Թրեյսի Վիթնիին: Նա եկել էր Նոր Օրլեանից, ով հետագայում ինքնասպան եղավ հենց տաճարում: Թրեյսին նշանված է Չարլզ Սթանհոփ 3-րդի հետ և նրանք ամուսնանալու են: Չարլզը Ֆիլադելֆիայի հարուստ մի ժառանգորդ է, ում ծնողները կարծում են, որ իրենց տղան ամուսնանում է հակառակ իրենց կամքի, քանի որ Չարլզը՝ ժամադրվելով Թրեյսիի հետ հղիացրել էր նրան: Թրեյսին զգում է, որ իր ընտանիքի հասարակության մեջ գրաված դիրքի պատճառով նրանք իրեն չեն հավանում և  ծնողները մտածում են, որ ինքը իրենց տղային ամուսնական թակարդն է գցել: Նոր Օռլեան ժամանելուն պես, Թրեյսին տեղեկանում է, թե ինչ հանգամանքներում է իրենց ընտանիքի բարեկամը դրդել իր մորը գնալ ինքնասպանության: Թրեյսին ավելի ուշ ծանուցագիր է ստանում Նոր Օռլեանի ոստիկանական բաժանմունքի մի լեյտենանտից: Ջո Ռոմանոն՝ Նոր Օռլեանի Անտոնիո Օրսատիի մաֆիայի աջ ձեռքն էր:

Առաջարկում է գնել Վիթնիների կազմակերպությունը, Թրեյսիի հոր կողմից հիմնված այն փոքրիկ կազմակերպությունը, որը մասնագիտացած էր մեքենանամասեր ի ոլորտում , և առաջարկում էր իր իրական արժեքից 10 անգամ ավելի գումար: Այնուամենայնիվ, Երբ Դորսը ստանոմ է խոստացած գումարց մի փոքր կանխավճար, Ռոմանոն նրանց կազմակերպությունն օգտագործում է նոր ավտոմասեր գնելու համար, և հետո վերավաճառում դրանք՝ առանց մատակարարին գումար տալու: Նա թալանում է ընկերության ամբողջ գույքի կապիտալը՝ նախքան Դորիսին ետ վերադարձնելը՝ պնդելով, որ նա դրա կարիքը այլևս չունի: Քանի դեռ այն կրում էր միանձնյա սեփականատիրոջ անունը, Թրեյսին ստիպված է լինում հրաժարվել ընկերությունից, մեքենանայից, տնից՝ պարտք մնալով կես միլիոն դոլլար և մեղադրվում է խարդախության համար, քանիոր չէր կարողանում բացահայտել Ռոմանոի գործարքները, իսկ աշխատակիցներն էլ չէին ցանկանում ցուցմունք տալ: Թրեյսին լի էր ատելությամ Ռոմանոյի հանդեպ, և միամտաբար որոշում է ետ բերել իր մոր անունը՝ սպառնալով Ռոմանոյին խոստովանել իր հանցամքը: Նա ձեռք է բերում մի հրացան, որը մտադիր էր օգտագործել միայն Ռոմանոյին սպառնալու համար, և գնում է Ռոմանոյի տուն: Նրա պլանը հակառակ ազդեցությունն է ունենում և քիչ էր մնում նրան բռնաբարեին: Քաշքշուքի ընթացքում նա ճանկեց ատրճանակը և պատահմամբ կրակեց Ռոմանոյի վրա: Թրեյսին սարսափահար է լինում, քանի որ մտադիր չէր սպանել Ռոմանոյին: Նա բժշկական օգնություն է կանչում և հետո փախչում օդանավակայան: Նա անմիջապես օդանավակայանում ձերբակալվում է: Ռոմանոն՝ որպես վիրավոր մեղադրում է Թրեյսիին մահափորձ կատարելու և կես միլիոն դոլլար գողանալու մեջ՝ բացատրելով, որ նա գողացել է հենց իրենից՝ մի հարուստ մարդուց, ով վճարել էր իր մոր պարտքերը: Թրեյսիին նշանակվում է փաստաբան՝ Փերի Փոփ անունով: Փոփը համոզում է աղջկան դատարանի դահլիճում իրեն մեղավոր ճանաչել դատավոր Լորինսի առջև, ասելով որ նա գործարք էր կնքել դատավորի հետ և բանը նրանումն էր, որ կամ պետք է իրեն մեղավոր ճանաչեր, կամ էլ հակառակ դեպքում հավանականությունը մեծ էր, որ 10 տարվա ազատազրկման կդատապարտվի: Փաստաբանը խոստացավ, որ այս կերպ նա միայն երեք ամիս կազատագրվի: Թրեյսին հետևում է փաստաբանի խորհրդին և մինչ դատավոր Լորինսը իր դատավճիռն էր կայացնում, աղջիկը հասկացավ, որ դա խորամանկ արարք է օրսատիի և մասնավորապես Ռոմանոյի կողմից, որպեսզի իրեն կործանեն: Դատավոր Լորինսը դատապարտում է նրան 15 տարվա ազատազրկման կանանց պատժիչ գաղութում:
Հեռախոսով խոսելիս, Չարլզը Թրեյսիին հնարավորություն չի տալիս բացատրվելու և դեռ չծնված երեխան արգանդում թողնում է նրան իր ճակատագրի հետ:
Բանտում նրան ուղարկեցին մի խուց, որտեղ   ևս երեք  կանայք կային՝ իսպանախոս դեռահան Լոլան, մեքսիկացի միջին տարիքի Պաուլիտան, Էռնեստին Լիթլեքչափը, ով գեր, թուխ կին էր, ով հայտնի էր որպես ազդեցից բանտարկյալ: Նա նաև հանդիպում է Բերտայի հետ՝ մի շվեդ կնոջ, ով անմիջապես սկսում է ցանկանալ Թրեյսիին՝ այսինքն սեռական հետապնդման էր ենթարկում նրան: Դանիել Կուպերը, մի մեկուսի, բայց շատ խելացի քրեական հետախույզ ՝ կասկածելի անցյալով, հետաքննություն էր վարում ապահովագրական մի ընկերության համար, որով ենթադրվում էր, հաջողության դեպքում  պետք է վճարեր Ռոմանոյին կորած նկարի փոխարեն: Չնայած նա գիտի, որ Թրեյսին անմեղ է, նա միակն էր, որ անում էր իր աշխատանքը և քիչ էր խոսում դրա մասին:
Հենց առաջին գիշերը Թրեյսին սեռական բռնության է ենթարկվում՝ իր բանտակիցների կողմից և Թրեյսիի ջանքերը իրեն պաշտպանելու համար, հանգեցնում են այն բանին , որ նա վնասվածք է ստանում, արդյունքում նա վիժում է՝ կորցնելով երեխային: Ապաքինվելիս, նա երդվում է վրեժ լուծել բոլոր այն մարդկանցից, ովքեր վնաս էին պատճառել իրեն և մորը՝ Ռոմանոյից, Փոփից, դատավոր Լորինսից, Օրսատիից, ինչպես նաև Չարլզից, ով թույլ տվեց, որ իրենց երեխան մահանա: Վեպի վերնագիրը ինքնին ասես մի մելոդրամիկ մեջբերում լինի վեպից քաղվածք, որտեղ Թրեյսին երդվում է վրեժ լուծել վաղը, եթե միայն այդ վաղը գա:

Բնության մասին աֆորիզմներ

Երբ կկտրվի վերջին ծառը,երբ կթունավորվի վերջին գետը,երբ կսպանվի վերջին թռչունը,այդժամ Դուք կհասկանաք,որ փողը հնարավոր չէ ուտել…
(Հնդկացի առաջնորդ)

Ափսոս,որ օգտակար հանածոներն օգտագործվում են բնությունն աղտոտելու համար : (Իվան Իվանյուկ)

Բնությունն ամեն ինչի մասին հոգ է տարել,մեզ միայն մնում է սովորել Բնությունից:(Լեոնարդո դա Վինչի)

 

Մենք չպետք է համեստություն ակնկալենք բնությունից ,այն ամենից հետո,ինչ արել ենք բնությանը:(Սենեկա)

Բնությունը մարդուն պատում է խավարով և նրան ստիպում հավերժորեն ձգտել դեպի լույսը:(Գյոթե)

Բնությունը մեզ օժտել է բանականությամբ,որպեսզի մենք փորձենք ողջ կյանքի ընթացքում կռահել նրա հանելուկները(Անանուն Հեղինակ)

Եթե մարդն ապրի բնության բարիքները քամելու միջոցով, հանուն իր հաճույքների, ապա նա կդատարկի ապագան:(Ալբերտ Էյնշտեյն)

 

 

Էկոլոգիական բառերի բացատրական բառարան

 

Աղետ– պատահար է, որն առաջանում է բնական կամ տեխնածին արտակարգ իրավիճակների արդյունքում
Արգելոց-բնության մշտապես պահպանվող ու վերահսկվող տարածք `
Արգելավայր– բնության հատուկ պահպանվող տարածք է` մշտապես կամ ժամանակավորապես առանձնացված:
Բնություն-մարդուն շրջապատող ֆիզիկական միջավայրն է և սովորաբար ընդգրկում է ֆիզիկական տիեզերքի բոլոր առարկաներն ու երևույթները, բացի նրանցից որոնք ստեղծված են մարդկանց կողմից։
Բնօգտագործում-Բնօգտագործում է կոչվում ընդհանրապես բնական ռեսուրսների և բնական պայմանների օգտագործումը մարդու կողմից:
Բնապահպանություն-Բնապահպանությունը միջոցառումների մի համակարգ է, որն ապահովում է բնական միջավայրի էկոլոգիական հավասարակշռությունը, բնական ռեսուրսների պահպանումը և վերականգնումը:
էկոլոգիա– գիտություն է կենդանի օրգանիզմների և նրանց համակեցությունների միմյանց միջև ու շրջակա միջավայրի միջև հարաբերությունների մասին: Ուսումնասիրում է շրջակա բնական միջավայրի կայունացման ու կարգավորման կենսահարույց մեխանիզմները և կյանքի կայունությունն ապահովող գործոնները: Էկոլոգիան հետազոտում է այդ մեխանիզմների խախտման պատճառները և մշակում դրանց դեմ պայքարելու արդյունավետ միջոցներ:
Էկոլոգիական էթիկա-Էկոլոգիական էթիկան էկոլոգիայի և դասական էթիկայի սահմանագծում ձևավորված միջառարկայական համալիր հետազոտությունների ոլորտ է: Էկոլոգիական էթիկան երբեմն նաև անվանում են բնապահպանական, կանաչ, էնվայրոնմենտալ: Էկոլոգիական էթիկայի առարկա է համարվում բնության և դրա առանձին ներկայացուցիչների նկատմամբ մարդու բարոյական վերաբերմունքը կարգավորող էթիկակական սկզբունքների և կանոնների հիմնավորումը և մշակումը:
Էկոլագիական ճգնաժամ-Կենսոլորտի վրա մարդու գործունեության անբարենպաստ ազդեցության սրումն է
Էկոհամակարգ-էկոլոգիայի հիմնական հասկացություններից է:
Էրոզիա-Էրոզիայի էությունը կայանում է նրանում, որ անձրևների, ձնհալի, ոռոգման ջրերի և քամիների ազդեցության տակ հողածածկը լվացվում է, քայքայվում և աստիճանաբար զրկվում  օրգանական  նյութերից ու  բույսերին  մատչելի սննդատարրերից:
Կոմպոստ-Դա մի պարարտանյութ է, որն առաջանում է թափոնների քայքայումից: Դա բույսերի համար շատ օգտակար է: Բույսերին ավելացնում է սննդատար նյութեր
Կենսահումուս– Կենսահումուսը էկոլոգիապես մաքուր, կենսաբանորեն ակտիվ օրգանական պարարտանյութ է, որն իրենից ներկայացնում է կալիոֆոռնյան կարմիր որդերի կողմից վերամշակված գոմաղբ և օրգանական թափոններ` կոպրոլիտի ձևով:
Ջերմոցային Էֆեկտ-Այն մի ազդեցությունն է, որն առաջացել է արևի ճառագայթման խախտման հետևանքով: Արդյունքում ջերությունը կորցրել է իր հավասարակշռությունը և սկսել է արևից փոխանցվել երկրի մակերևույթ:
Բ
նօգտագործում Բնօգտագործում է կոչվում ընդհանրապես բնական ռեսուրսների եւ բնական պայմանների օգտագործումը մարդու կողմից
Ռացիոնալ և ոչ ռացիոնալ բնօգտագործում Բնօգտագործումը համարվում է ոչ ռացիոնալ, եթե բնական ռեսուրսը եւ դրա օգտակար հատկությունները օգտագործվում են ոչ լրիվ չափով, եւ այդ ընթացքում էական վնաս Է հասցվում միջավայրին, խախտվում Է երկրահամակարգերի բնականհավասարակշռությունը։ Հակառակ դրան, ոացիոնալ բնօգտագործման դեպքում բնական ռեսուրսը (անտաոը, հանքանյութը, գետի ջուրը եւ այլն) եւ դրա օգտակար հատկությունները օգտագործվում են անմնացորդ, եւ միաժամանակ նվազագույն վնաս է հասցվում բնական միջավայրին։
Ռեսուրս-Կենդանի և անկենդան բնության օբյեկտների և համակարգերի ամբողջությունը, բնական միջավայրի բաղադրատարրերը, որոնք օգտագործվում են հասարակական արտադրության գործընթացում` մարդու նյութական և մշակութային պահանջների բավարարման համար, կոչվում են բնական ռեսուրսներ
Սողանք- Սողանքները կամ այլ կերպ ասած` լոկալ երկրաշարժերը կարող են լինել մարդկանց գործունեության հետեւանք։ Առանց նախնական մասնագիտական հետազոտության` ճեղքվում են սարեր ու բլուրներ, բացվում են ճանապարհներ ու կառուցվում շենքեր։ Սողանքը լեռնային ապարների սահող տեղաշարժն է լանջով, ծանրության ուժի ազդեցության տակ։
Քաղծկեղածին Քաղցկեղածիններ կամ Կանցերոգեններ`նյութեր կամ ֆիզիկական գործոններ, որոնք ընդունակ են առաջացնել չարորակ գոյացություններ և/կամ նպաստել դրանց զարգացմանը:

 

 


Համամոլորակային էկոլոգիական խնդիրներ

·  Որո՞նք են համամոլորակային էկոլոգիական խնդիրները
Համամոլորակային են այն հիմնախնդիրները, որոնք ընդգրկում են ողջ երկրագունդը և մարդկությունը, սպառնում նրանց ներկային ու ապագային, և դրանց լուծման համար պահանջվում է բոլոր ժողովուրդների ու գործողությունների միասնությունը:
Համամոլորակային հիմնախնդիրները պատահական չեն առաջացել, դրանց առաջացմանը նպաստել են որոշ խնդիրներ, որոնք մինչ օրերս էլ դեռ վերջնական լուծում չեն ստացել: Բազմաթիվ համամոլորակայնի հիմնախնդրից են`
Ջրի աղտոտումը
            
Ջրի աղտոտվածությունը երևի թե ամենատարածվածն է ողջ աղտոտումներից: Աղտոտիչ նյութերը բնական ջրերի մեջ են թափանցում պինդ, հեղուկ, կոլոիդային, էմուլսային և գազային ձևերով: Խաղաղ օվկիանոսը դարձել է պլաստմասային շշերի <<Աղբակղզի>>, որտեղ մեկ ամսվա ընթացքում թափվում են տոննաներով պոլիէթիլենային շշեր ու տոպրակներ: Բացի դրանից օվկիանոս է թափվում նաև շինարարկան և կենցաղային աղբ, ինչը էլ ավելի է վատացնում օվկիանոսների առանց այդ էլ վատ վիճակը: Պակաս չէ նաև խմելու ջրի աղտոտումը: Խմելու ջուրը սպառվող ռեսուրս է դարձել, պատճառը մեծ քանակությամբ ջրի օգտագործումն ու աղտոտումն է:

շրջակա միջավայրի աղտոտումը
          

Բնությանը ամենամեծ վնասը հասցնում է մարդը: Նրա արտանետած կենցաղային թափոնները, նրա կողմից իրականցավող ծառահատումները, նրա կողմից շինարարական ու քիմիական գործարանների կատարվող աշխատանքները, ահռելի ցուցանիշներ ունեն:  Մնացած աղտոտումները համեմատաբար ավելի քիչ են` թթվային անձրևներ, լույսի, ջերության, ճառագայթման փոփոխություններ և այլն: Շրջակա միջավայրի աղտոտումն սպառնում է մարդու առողջությանը, բույսերի ու կենդանիների որոշ տեսակների վերացմանը և թթվածնի պակասին:
Համամոլորակային էկոլոգիական հիմնախնդիրները շատ շատ են, սակայն ես առանձնացրեցի ջրի ու շրջակա միջավայրի աղտոտումը, որոնք էլ իրենց հերթին բաժանվում են մի քանի ենթաճյուղերի:

ի՞նչ վիճակում են այսօր գտնվում աշխարհագրական թաղանթի ոլորտները, ո՞ր ոլորտն է առավել վտանգված, բերել օրինակներ
   

    

Աշխարհագրական թաղանթի ոլորտները հինգն են (մթնոլորտ, քարոլորտ, ջրոլորտ, կենսոլորտ, մարդոլորտ), որոնցից յուրաքանչյուրը վտանգված է իր չափող:  Այս հինգից կցանկանամ առանձնացնել և խոսել հատկապես մթնոլորտի մասին, որի աղտոտումը հասնում է անհավանական սահմանների:
Մթնոլորտն աղտոտում են քիմիական նյութերը, զանազան ֆիզիկական ազդակներ և միկրոօրգանիզմները, երբ դրանց արտանետվող քանակները գերազանցում են թույլատրելի  սահմանները: Մթնոլորտը աղտոտում են հիմնականում քիմիական գործարաններից օդ թափանցող թունավոր նյութերը, որոնք հասնում են մթնոլորտ, և մթնոլորտը այդ ամբողջը կլանում է իր մեջ և մեքենաները, որոնք արտանետում են CO և CO2 գազերի ամենամեծ բաժինը: Մթնոլորտն աղտոտող հիմնական նյութերից են ածխաթթվական (CO2) ու շմոլ (CO) գազերը, ծծմբի և ազոտի օքսիդները, ֆրեոնները և այլն: Դրանց քանակի ավելացման գլխավոր պատճառը նավթի, գազի, քարածխի, կենցաղային և արդյունաբերական թափոնների ու փայտի այրումն է:
Չափազանց վնասակար նյութեր են ֆրեոնները՝ մի շարք ածխաջրածինների հալոգեն ածանցյալները, որոնք հանգեցնում են օզոնային շերտի քայքայման, ինչի հետևանքով մեծանում է մարդկանց մաշկի քաղցկեղի առաջացման վտանգը:

Նշել` ինչպիսի բնապահպանական միջոցառումներ ու մոնիթորինգներ են կատարվում խնդիրները կանխելու համար

Համամոլորակային հիմնախնդիրները կանխելու համար, կազմակերպվում են մի շատ ու շատ միջոցառումներ, որոնցից առավել նշանավոր է արգելոցների առկայությունը, որոնք պահպանում են բնության որոշակի տարածքներ, որտեղ բույսերն ու կենդանիները վտանգված են: Արգելոցները, կարելի է ասել մոնիթորինգի մի մասն են կազմում:  Բացի արգելոցներից գործում է նաև մոնիթորինգը, որը իրենից ներկայացնում է հսկողություն շրջակա միջավայրի վրա: Մոնիթորինգը հսկում և սահմանափակում է շրջակա միջավայրի այն հատվածները, որտեղ ավելի են գերակշռում էկոլոգիական խնդիրները:  Մոնիթորինգն արդեն մի քանի տարի է, ինչ գործում է: Բացի մոնիթորինգից, կան որոշակի առանձին կազմակերպություններ, որոնք նույնպես զբաղվում են այդ հարցերով:

Օգտ աղբյուրներ`

http://www.encyclopedia.am/pages.php?bId=1&hId=551

http://www.encyclopedia.am/pages.php?bId=2&hId=624

http://www.encyclopedia.am/pages.php?bId=2&hId=624